به نقل از پایگاه اینترنتی انجمن حمایت از حیوانات: ایرانیان درمیان ملل مختلف، از پیشگامان و بنیان گذاران قانون ها ودستورهای مربوط به حقوق حیوانات و حتی گیاهان بوده اند.

 برخلاف آن چه كه تاریخ نگاراران، نظریه پردازان و فرهنگ سازان غربی در ترویج آن می كوشند، ایرانیان سده ها زودتر از آن ها در قانون ها و دستورهای مربوط به رعایت حقوق حیوانات و محیط زیست آن ها توجه کرده اند. دستورهایی  كه خوشبختانه بسیاری از آن ها تا به امروز به صورت مكتوب باقی مانده و به ما رسیده است. ویژگی مهم این قوانـیـن و دستورات هم این بود كه از جانب مردم  با جدیت و به بهترین شكل رعایت می شدند:
"... آموزگار دروغ، تعالیم مقدس را تحریف می كند و با آموزش های نادرست خویش اساس زندگی مردم را به هم می ریزد ... چنین كسانی آموزش هایی را كه می گوید به زمین و نعمت های آن  و به خورشید حیات بخش وعناصر سودمند جهان به دیده احترام بنگرید ، گفتاری پوچ و بی معنی می شمارند... اینان با آموزش های نادرست خویش مردم را  از كردار نیك باز دارند و حیوانات را با فریاد شادی قربانی كنند و با گفتارگمراه كننده خود بفریبند... دیربازی ست كه این گروه از خیل هواخواهان دروغ یاری می جویند تا به مردم بفهمانند كه با گوشت و خون گاو قربانی شده و آشام سُكرآور می توان تباهی و مرگ را  از خود  دور داشت...” (گات ها، یسنا ۳۹ و ۳۲)
"... دومین جایی كه زمین از همه جا بیشتر شادكام شود، آن جاست كه پارسایی خانه ای برپا دارد... با گله ای گاو... رَمه هایی خوب در آن؛ گله گاوان به خوبی پرورده شود؛ راستی فزونی گیرد؛ خوراك ستوران فراوان باشد؛ سگ خوب پرورش یابد و..."  (اوستا ، وندیداد، فرگرد سوم)
...”  می ستایم خداوند جان و خرد، فروغ مند پرشكوه را... نیك اندیشی (بهمن) را؛... گله ورمه و كشتزار گندم  و دانه های سودبخش  را... “ (خرده اوستا، هفتنگه یشت)
"این چنین می ستاییم... روان های چهارپایان را كه مایه  زندگی ما هستند؛ كه ما برای آن هاییم وآن ها برای مایند... روان های جانوران سودمند دشتی را می ستاییم... آب های روان و مرغ پّران را می ستاییم ... همه جانوران آبی و زمینی و پرنده و رونده و چرنده را می ستاییم... خواستار ستایشم روان جانوران آبزی، جانوران زمینی، پرندگان، جانوران دشتی و چرندگان را..." (گات ها ، یسنا و ویسپرد)
مفصل ترین مطالب درمورد حقوق حیوانات و به ویژه سگ در كتاب وندیداد مندرج است. همچنین دركتاب گران بهای دینكرد در این مورد مطالب فراوانی وجود دارد. همان گونه كه گفته شد رعایت حقوق حیوانات برای قرن های پی در پی چنان درمیان مردم این سرزمین ریشه دوانده بود كه جزیی جدا نشدنی از فرهنگ مردم به حساب می آمد و مردم در همه مراسم و آیین ها به نوعی پایبندی خود را به این فرهنگ پیشتاز، نشان می دادند و در نهادینه شدن این فرهنگ كوشا بودند و به هر بهانه و هر مناسبت در هرجشـــن  و  آیینی علاقه خود را به  این باور بروز می دادند. آنان در هرمـاه چهار روز یعنی روزهای "بهمن”، "مـاه"، "گوش"‌، "رام" كه روزهای "نَـبُـر" نامیده می شدند از كشتار و بریدن سر حیوانات و همچنین مصرف گوشت آن ها خودداری می كردند، با این حال روز بهمن از جایگاه برجسته تری برخوردار بود.
 "بهمن" یا "وهومن"، واژه ای است متشكل از دو جزء "وهــو" به معنی خوب و نیك و "من" یا منش به معنی اندیشیدن و شناختن و به یادآوردن و دریافتن. بهــمن كه در اصل یكی از صفات جاودان خداوند یكتا می باشد؛ همچنین نام دومین ماه زمستان و یا یازدهمین ماه سال نیزهست؛ دومین روز هر ماه نیز"بهمن" نامیده می شود. ایرانیان همه ساله به مناسبت هم زمانی روز بهمن در ماه بهمن جشنی به نام "بهمنگان" یا "بهمنجه" برپا می كردند و از آن جا كه معتقد بودند فروزه پاك و جاوید بهمن در جهان مادی موكل حیوانات است، در این جشن بیش از هر جشن و آیین دیگری به رعایت حقوق حیوانات و پرهیز از خوردن گوشت آن ها توجه نشان می دادند. به عبارت بهتر، جشن بهمنگان جشن بزرگ و با اهمیتی بود كه تنها یكی ازجلوه ها و ویژگی های آن توجه به حقوق حیوانات بود و این به خاطر ژرفنا و گستردگی این فروزه و همچنین بی شماری و گوناگونی جلوه های مادی و معنوی بسیاری است كه بهمن آن ها را  در برمی گیرد.
گرچه برخی از آداب و رسوم این جشن زیبا از یاد رفته و به ما نرسیده است، ولی خوشبختانه بخش عمده این مراسم به کمک آثار مكتوب تاریخ نگاران، نویسندگان و شعرای بزرگ دوره اسلامی همچون ابوریحان بیرونی، اسدی توسی، فرخی، منوچهری و عثمان مختاری در گذر زمان از یاد نرفته است.  چنان كه از این آثار بر می آید این جشن تا پیش از حمله مغول در ایران به صورتی فراگـیر مرسوم بود و آداب و تشریفات آن رواج  داشت و حتی پس از آن دوران  نیز به صورت پراكنده برگزار می شده است.
بهمنگان درمنابع دوره اسلامی :
ابوریحان بیرونی در"آثار الباقیه" در این مورد می نویسد :
 "بهمن ماه؛ روز دوم آن، روز بهمن عید است كه برای توافق دونام آن را بهمنجنه نامیده اند و بهمن نام فرشته موكل بر بهایم است كه بشر به آن ها برای عمارت زمین و رفع حوائج نیازمندند و مردم فارس در دیگ هایی ازجمیع دانه های مأكول... غذایی می پزند و آن را با شیر خا لص می خورند و می گویند كه حافظه را  این غــذا زیاد می كند و این روز را در چیدن گیاه ها و رفتن كنار رودخانه  و جوی ها و روغن گرفتن و تهیه بخور و سوزاندنی ها خاصیتی بدین روز است ..."
در این روز، همچنین تهیه شیره ها و روغن های نباتی و ساقه ها و چوب ها و برگ های سوزاندنی كه بوی خوش پراكنده و گندزدا باشند، صورت می گرفت. از این رو، یكی ازرسوم نیك آن روز این بود كه طی تشریفاتی به كوه و دشت رفته و گیاهان ویژه ای را كه خواص دارویی داشت جمع آوری می كردند تا در طول سال مورد استفاده قرار دهند. تا مدت ها پس از اسلام نیزخلفا و سلاطین درحضور امیران و فرمانداران این جشن را با تشریفاتی ویژه برگزار می كردند و شاعران و خطیبان برای تهنیت این جشن سروده و خطابه می سرودند و دیگ بهمنگان با همه تشریفات آن به هنگام  نیمروز میهمانی بزرگی را  پاسخگو بود.
 چنان كه یادآور شدیم در این روز كه براساس تقویم رسمی امروزی برابر با 2  دی ماه خواهد بود، ایرانیان بیش از هر روز دیگر به رعایت حقوق حیوانات و عدم كشتار آن ها توجه نشان داده و در عوض مراسـم پختن آش و مصرف غذاهای گیاهی همچون نان و پنـیر و سـبزی، نوشـیدن شـیر و شربت های گیاهی بسیار رایج و معمول بوده است و در خانه بزرگان و بسیاری از خانواده ها، دیگ آشی آماده و مهمانی برپا بوده است. آشپزان اغلب در این روز آش ویژه ای پخته و می فروخته اند؛ در این آش از هر نوع حبوب و  سبزیجات تازه استفاده  می شد و درعوض از مصرف غذایی كه با گوشـت تهیه می شد پرهـیز می كردند.
 یكی دیگر از مراســم این روز، پوشیدن لبـاس سفــید بود. پوشندگان لباس سفید دراین جشن در حقیقت با این عمل نمادین بیزاری و خود را از هرگونه  ناپاكی و پلیدی، خونریزی و كشتار و آزار و اذیت حیوانات نشان داده و با دسته های گل سفید (یاس سفید) به دیدار یكدیگر می رفتند و این گل ها را به یكدیگر تقدیم می كردند.
 نشان ویژه این روز خاص "خروس" بود چون باور داشتند كه از میان حیوانات این خروس است كه همانند سروش با بانگ هوشیاری دهنده و بیداركننده خود، نوید بخش روزی روشن با اندیشه ای روشن  و سپید بوده و آنان را به سپیدی، روشنی و پاكی در اندیشه و عمل و  بیزاری از خونریزی و كشتار حیوانات  و پایمال نكردن حقوق آن ها  فرا می خواند.
همان طور كه گفته شد، اگر چه جشن بهمنگان جشن بزرگی است كه به مبحث حمایت از حقوق حیوانات محدود نمی شود و دایره بسیار وسیع تری را در بر می گیرد و به قولی جشن پیروزی  منش نیك بر سیاهی ها و كژاندیشی ها به حساب می آید؛ اما  از آنجا كه حمایت و پاسداری از جانوران و حقوق آن ها  از جلوه های بارز و نمود های  ویژه  فروزه  پاك و جاوید بهمن و به دنبال آن جشن بهمنگان به شمار می رود، برگزاری جشن حمایت از حیوانات همزمان با بهمنگان كه درآن همگان به توجیه بیش از پیش به حقوق حیوانات فرا خوانده می شود خالی از  لطف  نخواهد بود.
در این جا توجه به یك نكته بسیار مهم است و آن این كه ایرانیان پیوسته در این گونه امور تعادل را رعایت كرده و دچار کم روی یا  زیاده روی نمی شدند. کوتاه سخن این كه امروز نیز با نگاهی هوشمندانه به پیشینه با ارزش خود می توانیم فعالیت های مدنی و اجتماعی خود را از پشتوانه ای با ارزش برخوردار سازیم و به این وسیله بر اصالت و ریشه داربودن حركت خود بیافزاییم.
 برگزاری جشنی در این روز (۲۶ دی ماه) از سوی علاقه مندان به حقوق حیوانات، همراه  با مراسم سخنرانی و شاید نمایش فیلم، برگزاری مراسم تشویق فعالان زیست محیطی و ارایه برنامه های آینده  گروه های زیست محیطی، می تواند با اندك تغییراتی همراه با نوش جان كردن آشی خوشمزه، پوشیدن لباس هایی با رنگ های روشن یا سفید و تقدیم گل به حاضرین باشد و برای عموم علاقه مندان و شركت كنندگان جذابیت و جاذبه بیشتری  را ایجاد نماید و لحظه های خاطره انگیزی را برای آن ها فراهم آورد.