۱۷ آذر برایر با پنجاه و یكمین سالگرد راه اندازی نخستین كتابخانه ویژه ی كودك در ایران است. 

نخستین كتابخانه دائمی كودكان روز دوشنبه ۱۷ آذر ۱۳۳۷ در ساعت هشت و نیم صبح در محل اداره امور كودكستان ‌ها با حضور گروهی  از مسولان آموزش و پرورش در تهران گشایش یافت. اما مجموعه ی ویژه ی كودك این كتابخانه ۳ سال بعد، مجموعه ی بخش كودكان و نوجوانان نخستین كتابخانه عمومی تهران در سال ۱۳۴۰ را شكل داد كه در پارك شهر بنا نهاده شد.
این رویداد در كشوری كه بخش بزرگی از ادبیات شفاهی آن همچون: لالایی‌ها، ترانه‌ها، بازی‌ها و متل‌های آهنگین، ادبیات ویژه‌ی کودکان است و فرهنگ و ادبیات كودكان در آن پیشینه‌ای چند هزار ساله دارد كمی دیر هنگام به نظر می رسد. اگر راویان غیرحرفه‌ای و حرفه‌ایی را كه تنها از راه روایتگری زندگی را می‌گذراندند، همچون: گوسان‌ها، نقالان، پرده‌خوانان را به عنوان حافظان ادبیات شفاهی و منتقل كنند‌ه ی آن ها به نسل‌های دیگر نخستین کتابداران بدانیم و کوچه‌ها، محله‌ها و میدان‌ها را نیز نخستین کتابخانه‌ها بدانیم. بخش قابل توجهی از مخاطبان این روایان به گواه تصاویر موجود كودكان و نوجوانانی بودند كه از این فعالیت های فرهنگی لذت می بردند.

هر چند بنابر یافته‌های تاریخی، نخستین كتابخانه ها در دوران هخامنشیان و به گمانی پیش از آن‌ها، با هدف حفظ آثار دانشمندان در ایران وجود داشته‌ است و با ورود دستگاه چاپ، در دوره‌ی قاجار،  توجه به كتاب و كتابخانه در ایران نیز افزایش یافت. اما تا آغاز دوره‌ی مشروطه، كه هواداران مشروطیت یكی از راه‌های مبارزه با استبداد را بنیان نهادن مدرسه و  گسترش دانش و در پی آن برپا كردن كتابخانه‌ها و قرائت‌خانه‌های عمومی می‌دانستند توجهی به حضور كودكان در كتابخانه ها نشد. اما پافشاری بانیان این نهاد‌ها در استفاده ‌‌ی همگان از آن ها و برگزاری كلاس‌ های آموزشی، مقدمه ای شد برای ورود نوجوانان به این كتابخانه‌ها. بر پایه مستندات موجود كتابخانه عمومی معارف كه در سال ۱۳۰۲ از سوی وزارت معارف بنیاد نهاده شد برای استفاده‌ی دانش‌آموزان نیز بود. اما كودكان برپایه‌ی نظامنامه‌ی داخلی آن مجاز به استفاده از این كتابخانه نبودند. پیشینه‌ی برپایی كتابخانه برای كودكان به عنوان بخشی از كتابخانه‌‌های عمومی در ایران، به سال  ۱۳۳۵ در تبریز باز می‌گردد كه در آن اتاقی به كودكان اختصاص داده شد.

بدر سال ۱۳۳۷ كتابخانه ملی شیراز نیز دارای بخش جداگانه‌ای برای كودكان شد.
در این دوره کارشناسان آموزش و پرورش و ادبیات کودکان  همواره از نهاد‌های مسوول و مردم می ‌خواستند تا كتابخانه‌ هایی برای كودكان بنیاد نهند. ابراهیم صفا در بخشی از رساله ی خود با عنوان"خواندنیهای تفریحی نوآموزان اكابر و دبستان و تهیه كتابخانه برای آنها" به اختصاص بخشی از کتابخانه عمومی به كودكان پرداخته و  می ‌نویسد: " تالار بررسی (مطالعه) آن یا باید بدو قسمت تقسیم شده و یا تالار مستقل از همدیگر باشد كه یكی با وسائل مطالعه متناسب با خردسالان مرتب شده و دیگری برای افراد بزرگتر تهیه شده باشد ... ". توران میرهادی کارشناس ادبیات کودک و مدیر مدرسه‌ی فرهاد نیز در اواخر دهه‌ی ۳۰ به شهرداری پیشنهاد كرد: «انجمنهای محلی كه اقدام به تهیه باغچه‌های كودكان مینمایند در كلیه این باغچه‌ها كتابخانه‌ها و قرائت‌خانه‌هائی برای كودكان در نظر بگیرند» . ایرج افشار نیز كودكان را از جمله استفاده‌كنندگان كتابخانه‌های عمومی می‌شمارد و می‌نویسد: «كودكان بخوبی خواهند توانست كه ساعات درازی از عمر را در گوشه آرام و آسوده كتابخانه كه مخصوص آنها است بگذرانند". افشار با تكیه بر فعالیت‌های یونسكو در كشورهای آمریكای لاتین توجه كارگزاران را به اختصاص بخشی از كتابخانه‌های عمومی به كودكان جلب می‌كند. او همچنین با طرح برنامه‌های این كتابخانه برای كودكان، همچون: داستان‌خوانی، نمایش فیلم، اجرای موسیقی و برپایی جلسات خیمه ‌شب ‌بازی، مكالمه و تئاتر اطفال آگاهی ‌های سودمندی درباره‌ی برنامه‌های قابل اجرا در چارچوب كتابخانه، به علاقه‌مندان می ‌دهد.
 تا سرانجام كتابخانه دائمی كودكان روز دوشنبه ۱۷ آذر ۱۳۳۷ در ساعت هشت و نیم صبح در محل اداره امور كودكستان ‌ها با حضور جمعی از مسولان آموزش و پرورش در تهران گشایش یافت که می توان آن را نخستین کتابخانه ویژه ی کودکان نامید.
 

در سال ۱۳۴۱ كتابخانه‌ی كودك دیگری در پارك خیام (كودك) به سرپرستی اداره كل امور تربیتی شهر تهران راه‌اندازی شد. البته خدمات كتابخانه ای این كتابخانه برای كودكان به مرور زمان كم رنگ و متوقف شد.
 

این روند كمابیش ادامه داشت تا آن که با بنیاد‌گذاری شورای كتاب كودك در سال ۱۳۴۲ موضوع كتابخانه ‌‌های كودك و نوجوان اهمیت ویژه‌ ای یافت و مرکز توجه كارشناسان و فرهنگیان قرار گرفت. شورا از آغاز، در جایگاه نهادی كه برای گسترش ادبیات كودكان ایران می‌كوشید، از پا گرفتن كتابخانه‌های ویژه ی كودك و نوجوان پشتیبانی همه جانبه كرد. کمک های این نهاد در  شکل گیری کتابخانه های آموزشگاهی، روستایی و کتابخانه های کوچک و ایجاد مجموعه های مناسب برای کودکان و نوجوانان در این کتابخانه ها همچنان ادامه دارد. این نهاد در سال ۱۳۸۴ نیز اقدام به افتتاح یک کتابخانه الگو، ویژه ی کودکان و نوجوانان در خانه کتابدار کودک و نوجوان کرد.
  اگر از برپایی چند كتابخانه كودك كه تنها بخشی از كتابخانه‌‌ های عمومی را در بر می ‌گرفتند، بگذریم، می‌‌ توان گفت که گام بعدی برای تشکیل كتابخانه‌‌های ویژه ی كودك در ایران را كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان برداشت. کانون موفق شد از سال ۱۳۴۶ چندین کتابخانه ثابت در سراسر ایران و شماری کتابخانه سیار برای کودکان روستاهای دور افتاده و عشایر راه اندازی کند. در حال حاضر ۵۸۰ کتابخانه کودک و نوجوان کانون پرورش فکری در ایران فعالیت دارند. در تهران به گفته‌ی مسوولان عمرانی کانون این روند جنبه ‌ی بازسازی و یا تغییر کاربری یک فضا مانند چاپخانه به کتابخانه داشته است تا ساخت بناهای جدید. مخاطبان اصلی این کتابخانه‌ها همچنان کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۶ سال هستند و تنها از سال ۱۳۸۴ خردسالان ۴ تا ۶ سال می‌توانند در کارگاه ‌های آموزش هنر و فعالیت ‌های فرهنگی این مراکز شرکت کنند و از قبول عضویت آن ‌ها در کتابخانه های این نهاد همچنان به دلیل کمبود منابع مطالعاتی، نبود نیروی انسانی متخصص و فضای مناسب اجتناب می ‌شود.
از دهه ۱۳۷۰ شهرداری های شهرهای مختلف اقدام به ساخت کتابخانه های عمومی کردند. تاسیس کتابخانه‌ های عمومی شهرداری به منظور ارائه خدمات به عموم مردم در یک جامعه و یا یک منطقه است. شماری از کتابخانه های شهرداری درچارچوب تعریف کتابخانه های عمومی است، اما در برخی استان ها کتابخانه هایی جداگانه برای کودکان و نوجوانان تاسیس نیز شد.
  آخرین کتابخانه ویژه ی کودکان و نوجوانان توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در ۲۱ بهمن ۱۳۸۵ با هدف ایجاد كتابخانه‌ ای استاندارد و نمونه برای ارائه خدمات کتابخانه ای  به گروه سنی ۷ تا۱۴ سال  کتابخانه کودک در کنار گنجینه ی ملی افتتاح شد.